I forhold til at i forhold til …

Noko av det mest fasinerande med den offentlege språkbruken er evna til utviding. Det ligg eit sterkt behov hjå mange for å unngå at teksten blir for kort. Ein må liksom syna at ein er verd lønna si, eller er det kanskje tittelen som skal forsvarast? Me har i årevis smilt av på dåverande tidspunkt for , eller vera heimehøyrande i om å bu iog liknande svulmande uttrykk. Eg har siste fire-fem åra begynt å hengja meg opp i uttrykket i forhold til eller i høve til. Her vraltar ei ny padde inn i språket, og fortare enn padder flest. (Eg veit ikkje eigentleg om ei padde vraltar, men det passa så godt her.) Før var det greitt å skriva eller seia Me må arbeida meir med denne saka. Det blir for tamt i den nye tida. No må me arbeida meir i forhold til denne saka. Heile uttrykket kan altså bytast ut med tre bokstavar, med, verre er det ikkje. Ja, somme gonger kan ein komma ned på éin bokstav: Vi vil ikkje gjera fleire undersøkingar i forhold til denne sakatyder jo eigentleg berre i denne saka.

Når ein, som eg, er særleg oppteken av slike språktrekk, blir det til tider vanskeleg å få med seg innhaldet i nyheitene på grunn av alle forholda. I ein rapport til Kunnskapsdepartementet fann eg 14 i forhold til på ei side. Då blir det ikkje plass til så mykje meir. Den verste varianten fekk eg hjå ein kollega her om dagen. Det var ein assistent i barnehagen som var flink i forhold til små barn. Ja, det skulle berre mangla!

No om dagen høyrer eg korleis dei lokale politikarane har lært seg det nye, fine uttrykket. Sogneordførarane uttalar seg i forhold til media, ikkje til media, som dei sa i fjor. Og det tyt fram, oppatt og oppatt. At dei ikkje høyrer det sjølve.

Somme som skriv nynorsk, likar ikkje forhold, så då skriv dei i høve til i staden. Det blir i grunnen ikkje mykje betre språk av den grunn. Det blir verken god meining eller god nynorsk når me må skrella av så mange ord. Eller kva seier du om denne: Rådmannen uttalte i forhold til pressa at ein no imidlertid må be den enkelte part i forhold til saka å avstå frå ytterlegare sakshandsaming.

Jan Olav Fretland er frå Lærdal i Sogn og har mellom anna vore leiar i Norsk språkråd og i Noregs Mållag. Han arbeider no ver lærarutdanninga i Sogndal.
Foto: NRK Sogn og Fjordane

4 tanker om “I forhold til at i forhold til …

  1. Lesarkommentar

    I forhold til tyder framleis samanlikna med. Du påstår her at i forhold til tyder i høve til/med omsyn til. Det er nok fleire som må skjerpe seg i høve til språpadder……
    Mvh
    Gunn Hidle

  2. Lesarkommentar

    Påstår han det? Ellers må jeg si jeg holder på å miste all livskraft av dette uttrykket. Snakk om norgesherredømme. En mengde folk man assosierer med intellekt og høyt evnenivå har tanketomt kastet seg på bølgen. Lett selvironisk (jeg er meget opptatt av språk) konstaterer jeg at denne nye, feilaktige bruken av “i forhold til” framstår for meg som det mest bekymringsfulle og triste som skjer i verden i dag.

  3. Lesarkommentar

    Vet jeg er passe teit, men skjønner bare ikke dette her. Hva er galt med å si “i forhold til”? Og hva skal man si i steden for det?

  4. Lesarkommentar

    Svartjenesten i Språkrådet har svart på spørsmålet til Kaare Reidar:
    «I dag brukes uttrykket som universalpreposisjon (altså i stedet for de fleste andre preposisjoner) og i stedet for tradisjonelle uttrykksmåter som ”når det gjelder” og ”i forbindelse med”.
    Det finnes ingen ”offisiell” regel mot å bruke ”i forhold til” på den nye måten. Men det er heller ingen god grunn til å bruke dette uttrykket der gode, gamle korte preposisjoner som ”for”, ”om”, ”av” og ”fra” kan gjøre nytten. Uttrykket gir ofte et upresist (og i alle tilfeller et unyansert) språk, selv om det nok finnes eksempler på at man vanskelig kan komme utenom dette uttrykket enten av språklige grunner eller fordi det er umulig å være presis.»
    Du kan lese mer om “i forhold til” under “Sjekkliste for skribenter” her på Klarspråk.no.

Det er stengt for kommentarer.